Tworzenie światów 3D to świetna zabawa. Jednak dla osoby stawiającej pierwsze kroki pokusa natychmiastowego modelowania szczegółów może szybko doprowadzić do przytłoczenia ze względu na złożoność obiektu. Profesjonalni artyści mają na to jedną odpowiedź: nie zaczynaj od szczegółów! Zamiast tego oprzyj całą swoją pracę na solidnym fundamencie znanym jako blockout lub szkic w grafice 2D.
Niniejszy artykuł stanowi przewodnik dla każdego – od zupełnego nowicjusza po osobę zainteresowaną pogłębieniem swojej wiedzy – kto chce zrozumieć, czym jest blockout i dlaczego stanowi on najważniejszą fazę procesu twórczego.

Blockout to proces tworzenia uproszczonej, podstawowej formy danego obiektu, środowiska lub poziomu przy użyciu najprostszych prymitywów geometrycznych – sześcianów, cylindrów, kul. Nie chodzi jednak tylko o prostotę; chodzi o cel.

Blockout pełni trzy kluczowe funkcje, które decydują o powodzeniu końcowego projektu:

• Proporcje i skala: Pozwala szybko ustalić prawidłowe wymiary (np. „drzwi mają 2 metry wysokości”), proporcje między elementami, oraz skalę obiektu w stosunku do otoczenia lub gracza. Ustalenie proporcji na tym etapie jest nieporównywalnie szybsze niż ich skorygowanie po dodaniu szczegółów.
• Kompozycja i flow: Służy do definiowania reguł kompozycyjnych. Dzięki prostym formom sprawdzasz, czy elementy na ekranie dobrze się harmonizują, czy jedno miejsce jest zbyt zajęte, a drugie zbyt puste. Pomaga także zaplanować ciekawe ujęcia i widoki (np. spektakularny widok po wyjściu z wąskiego pomieszczenia).
• Grywalność i testowanie: W przypadku Level Design blockout musi być grywalny. Testowany jest w celu sprawdzenia, czy mechanika działa, czy przejścia nie są zbyt wąskie/zbyt szerokie i czy poziom jest funkcjonalny. Color coding (np. czerwony dla stref niebezpiecznych) jest często używany, aby pomóc testerom szybko ocenić przestrzeń.

Ważne: Blockout to nie zawsze tylko kostki! Możesz użyć prostych, ale uproszczonych (lowpoly) kształtów, które już przypominają obiekt końcowy (np. uproszczone drzewo), aby zwiększyć jego czytelność na etapie testowania oraz level art.

Blockout jest gotowy, gdy kompozycja jest przejrzysta, poprawna pod względem proporcji i wymiarów (lub celowo zdeformowana), a co najważniejsze, został przetestowany i zatwierdzony. Tylko na tym fundamencie można przejść do szczegółów.

Początkowy blockout można zbudować, stosując kilka odrębnych podejść, z których każde jest dostosowane do różnych potrzeb projektu i oferuje własny zestaw zalet:

• Narzędzia w silniku (np. Unreal Engine Modeling Tools, Unity Probuilder): Technika ta pozwala na szybką manipulację geometryczną bezpośrednio w środowisku gry. Jest idealny do Projektowania poziomów, ponieważ możesz natychmiast przetestować skalę, grywalność i oświetlenie bez eksportowania modelu.
• Klasyczne modelowanie wielokątowe (Blender, Maya, 3ds Max): Ten tradycyjny przepływ pracy polega na tworzeniu blokady przy użyciu podstawowych prymitywów w dedykowanej aplikacji 3D. Oferuje maksymalną kontrolę nad geometrią i doskonale nadaje się do modelowania podstawy modeli 3D, takich jak lampy, beczki czy meble.
• Aplikacje VR: Niektórzy artyści wykorzystują narzędzia wirtualnej rzeczywistości (VR) do blockoutu, szególnie przy projektowaniu środowiska. Technika ta pozwala artyście budować w Skali 1:1, oferując od samego początku wysoce intuicyjne poczucie relacji przestrzennej oraz immersywność.

ZBrush oferuje unikalne narzędzia, które pozwalają na pracę nad bazową formą modelu 3D:

• ZSpheres: Cyfrowy szkielet: Jest to prawdopodobnie najbardziej charakterystyczny sposób na zdefiniowanie głównej struktury postaci lub stworzenia. Wykorzystuje się tu system połączonych kul, które działają jak cyfrowy szkielet. Poprzez manipulowanie kulami można szybko ustalić podstawową pozę i proporcje (kończyny, tułów, głowa). Wymusza to myślenie w kategoriach masy i budowy kości. Po zatwierdzeniu ZSpheres przekształcają się w siatkę, którą można modelować (Adaptive Skin).
• ZModeler: Modelowanie wielokątowe w programie ZBrush: W przypadku obiektów o twardych powierzchniach, takich jak budynki czy elementy mechaniczne, pędzel ZModeler jest niezbędny. Umożliwia on wykonywanie typowych operacji modelowania wielokątnego (wytłaczanie, wgłębianie, fazowanie) na modelach o niskiej liczbie wielokątów. Często artyści łączą elementy podstawowe (SubTools) i używają Dynamesh lub operacji Boolean, aby szybko łączyć, odejmować lub przecinać te formy bazowe, co pozwala na szybką, iteracyjną konstrukcję złożonej geometrii.
• Proces tworzenia modeli z programów Blender/3ds Max/Maya do ZBrush: Ta specjalistyczna technika wykorzystuje oprogramowanie do modelowania wielokątowego w celu stworzenia bardzo dokładnej, przejrzystej siatki bazowej (tzw. „blockout”) o prawidłowych proporcjach i podstawowej topologii. Siatka ta jest następnie importowana do programu ZBrush, gdzie jej przejrzysta struktura stanowi podstawę do rzeźbienia i dopracowywania szczegółów w wysokiej rozdzielczości. Ten proces jest idealny w przypadku postaci i szczegółowych rekwizytów, które wymagają precyzyjnego kształtu wyjściowego.

W kwestii optymalizacji: Nie spiesz się!
Rola artysty na etapie dopracowywania szczegółów skupia się na geometrii, ale musi on myśleć perspektywicznie. Nie jest to moment na optymalizację destrukcyjną (np. łączenie wielu siatek w jeden obiekt, co skomplikuje późniejsze edycje).

Unikanie destrukcyjnej optymalizacji: Destrukcyjna optymalizacja to odrębny, końcowy etap analizy danych dotyczących wydajności. Przedwczesne łączenie siatek lub podobne działania tylko skomplikują pracę i wprowadzanie poprawek.

Największy błąd początkujących
Największym błędem w procesie tworzenia grafiki 3D jest przejście do tworzenia siatki i dopracowywania szczegółów bez przetestowanego i zatwierdzonego
szkicu blokowego lub całkowite pominięcie technik szkicowania blokowego i przejście od razu do szczegółów.
Pośpieszne dodawanie drobnych elementów do niesprawdzonej formy powoduje powstanie ogromnego długu technicznego. W rezultacie, gdy okaże się, że trzeba zmienić proporcje lub skalę, artysta musi zniszczyć całą swoją dopracowaną pracę.

Szkic koncepcyjny powinien przypominać dobry szkic: oddawać sylwetkę i proporcje, nie wchodząc w szczegóły.
Pamiętaj: czas poświęcony na materiały referencyjne i solidny szkic koncepcyjny pozwoli Ci zaoszczędzić wielokrotnie więcej czasu na etapie modelowania szczegółów. Zacznij od podstaw, a Twoje światy 3D będą spójne.